مزاج ها

هر فرد متناسب با مزاج خود از رژیم غذایی خاصی پیروی می کند و با شناسایی مزاج خود بهتر می تواند از رژیم غذایی متناسب بهره ببرد.افراد از نظر مصرف مواد غذایی دو نوع مزاج سرد و گرم دارند که میل و رغبت هر یک به غذا متفاوت است.افراد گرم مزاج تمایل به خوردن غذاهای سرد و دارای زنجیره ی غذایی سبک مانند ماست،دوغ،لبنیات و نان های بدون سبوس دارند و افراد سرد مزاج نیز به خوردن غذاهای گرم بویژه مربا،خرما و شیرینی جات تمایل دارند.

افراد گرم مزاج دارای اندامی لاغر و کشیده و دارای چهره ی تیره هستند.غده تیروئید آنها فعال بوده و فعالیت اعصاب سمپاتیک آنها بیشتر است(دستگاه عصبی سمپاتیک که به دلیله اینکه این سیستم در یک سطح ناخودآگاه و تقریباً به شکل غیر ارادی عمل می کند به سیستم عصبی خودکار معروف است.وقتی استرس دارید دستگاه عصبی سمپاتیک شما فعال می شود و بدن شما را برای نبرد آماده تر می کند،البته به صورت همیشگی فعال بوده بنابراین در تنظیم سوخت و ساز پایه ی بدن نقش دارد). افراد سرد مزاج نیز دارای قدی کوتاه و اندامی چاق بوده و چهره ای سفید دارند.افراد گرم مزاج در مقایسه با افراد سرد مزاج زمستان را بهتر تحمل می کنند و تابستانها را نمی توانند تحمل کنند.

بهتر است افراد متناسب با مزاج خود غذا مصرف کنند،چرا که اگر خلاف آن عمل کنند تعادل غذایی را بر هم زده و در نهایت باعث بروز بیماری های متعدد می شوند.

افراد چاق باید برای لاغر شدن رژیم غذایی خود را به طرف غذاهای گرم ببرند و از مصرف چربی ها،کربوهیدراتها و مواد غذایی با زنجیره ی سنگین خود داری کنند و افراد گرم مزاج هم نیز برای افزایش وزن خود باید به مصرف غذاهای سرد سوق داده شوند.

انواع مزاج ها و ویژگی های آنها:

افراد از نظر نوع مزاج به چهار دسته تقسیم می شوند:

1-افراد صفراوی مزاج(گرم و خشک):


 

در افرادی که دارای طبع صفراوی یا گرم و خشک هستند،خوردن غذاهای گرم و پر حرارت مانند چای و مصرف مواد غذایی مانند خرما،ارده،گردو و عسل و همه ی غذاهای گرم مزاج باعث بلندی قد و لاغری می شود.

یک فرد صفراوی استعداد چاقی ندارد و به ندرت در سنین بالا دچار چاقی های موضعی می شود.صفراوی ها بیشتر قصد چاق شدن را دارند چرا که پایه ی بدنشان گرم و خشک است.یک صفراوی برای اینکه به وزن ایده آل خود برسد می تواند از خوراکی های سرد و تر استفاده کند اما اگر زیاده روی کند معده اش سرد می شود و فقط معده جلو می آید و کل اندام چاق نمی شود.

بهترین فصل برای صفراوی مزاج ها زمستان است و فرد صفراوی باید از سردی های آرام همراه با گرمی های آرام استفاده کند.یک لیوان شیر طبیعی به همراه کمی عسل،یک لیوان عرق کاسنی با کمی عسل به مدت 40 الی 120 روز به عنوان دارو استفاده شود تا به وزن ایده آل خود برسید.

صفرا ترشحات کبد است که رنگ آن زرد و جزء اتش بوده،گرم و خشک است و گرمای زیادی تولید می کند.کسانی که صفرای زیادی می کنند دچار سردرد،نبض شقیقه،زردی سفیدی چشم،سیاهی رفتن چشم،سرگیجه،تلخی دهان،ترش کردن گلو،تشنگی،خشکی لبها،زبری پوست،تیرگی رنگ ادرار،ریزش مو،کابوس،تندخو و بهانه گیر می شوند.

غذاهای مضر صفراوی ها:

پرخوری،بعد از غذای مختصر دوباره غذا خوردن،آش رشته،ماکارونی،سیر(مطلقاً نخورید،مزاج کبد گرم و تر است و سیر تبدیل به آتش می شود)،شیرینی.

غذاهای مفید صفراوی ها:

انار و شاتوت،زرشک،تمشک،زردآلو،هلو،خیار،کاهو،هویج،روغن زیتون،کنجد،سیب،گلابی،سوپ جو،کدو خورشتی،خوراک قارچ،کدو حلوایی،اسفناج،گشنیز،نخود فرنگی،عدس،ماش،جو دوسر،لیمو عمانی.

 

2-افراد سوداوی مزاج(سرد و خشک):


 

افراد دارای طبع سوداوی که مظهر خاک است،با خوردن غذاهای افزاینده ی سودا مانند بادمجان،سوسیس و کالباس،لاغر و کوتاه قدتر می شوند.

افراد سوداوی برای رسیدن به وزن ایده آل می توانند از خوراکیهای گرم و تر،شبی یک لیوان عرق یونجه با کمی عسل،خوردن روزی هفت عدد خیار با هفت عدد خرما،خیس کردن ده عدد انجیر داخل شیر و صرف آن در صبح ناشتا،انگور روزی 3 تا 4 خوشه و خوردن روزی 14 عدد بادام درختی توصیه می شود.بهترین فصل برای سوداوی ها فصل بهار است.

مشخصات سوداوی مزاج ها:سودا سرد و خشک است از جنس خاک و رسوب خون است.در طحال تولید می شود و طحال را فعال می کند.اگر سودا زیاد شود،فرد دچار شوری دهان،بوی بد دهان،کابوس،افسردگی و خستگی،خود خوری،فکر زیاد،لاغری،بی نشاطی،یبوست،مدفوع سیاه،سوزش ادرار،حالت تهوع،حس شب کوری،تیره گی رنگ پوست،سوزش معده،خارش زیاد بدن و قلنج معده می شود.

غذاهای مانده و بیات و شور و نمک سود سودا را زیاد می کند.

غذاهای مضر برای سوداوی مزاج ها:عدس،نوشابه با غذا،ماهی دودی،غذای مانده و بیات،خیارشور،گوشت پیر،پنیر.

غذاهای مفید برای سوداوی مزاج ها:غذاهای گرم و تر،ملین،سوپ جو،زنجبیل،زعفران،عسل،توت،انجیر،خرما،کشمش،هل و دارچین.

 

3-افراد بلغمی مزاج(سرد و تر):


در افراد دارای طبع بلغم که مظهر آن آب است،خوردن آب سرد ،ماست،کاهو،هندوانه و همه ی موارد سرد بدون وجود مصلحموجب چاقی می شود.خوردن آب در افراد دارای طبع بلغم،بر روی عرض بدن آنها تأثیر مثبت می گذارد.بلغمی مزاج ها بسیار مستعد چاقی هستند.بهترین فصل برای لاغری یک بلغمی مزاج تابستان است و یک بلغمی برای لاغری باید بیتر از گرم و خشک ها استفاده کند.

افراد بلغمی مزاج برای کاهش وزن باید از ارده با شیره روزی یک پیاله،از ترکیب پودرهای(زنیان،سیاه دانه ی نیم کوب،آویشن،مصطکی و عسل) صبح ناشتا ،کاهش جدی سردی ها بویژه سرد و ترها،روغن های کنجد یا زیتون و حیوانی گاو استفاده کنند.

مشخصات بلغمی مزاج ها:بدن علیه خودش انقلاب می کند و رماتیسم مفصلی بوجود می آورد که مربوط به سیستم لنفاوی یا سیستم ایمنی است.بلغم از جنس آب و سرد و تر است و کسانی که سردی زیاد بخورند(ماست و ترشی)بلغم فعال می شود و اگر سردی زیاد شود فرد دچار پف زیر چشم،ترشی دهان،سفیدی موها،لک قهوه ای در سفیدی چشم،سردی دست و پا،زانو درد،لرزش دست و پا،دیر هضم شدن غذا،درد معده،تپش قلب،ترشح بینی،سرفه زیاد،فراموشی،دفع ادرار زیاد،درد کمر و … می شود.

غذاهای مضر برای بلغمی مزاجها:لبنیات،ترشی،لیته،شور،سیب زمینی،عدس،قارچ،گوشت گاو و گوساله،گوشت سفید،چای،قهوه،نسکافه،میوه ترش و کال،نارنگی،کیوی،گرمک،خیار پوست کنده،لیمو شیرین و سوپ جو با زنجبیل.

غذاهای مفید برای بلغمی مزاجها:گوشت(شتر،گوسفند،کبوتر،سار،گنجشک)،ادویه جات (هل،دارچین،زنجبیل،زیره،زعفران،زنیان،سرنجان،خولنجان،سیر،موسیر،خردل) ،سبزیجات(کرفس،نعنا،ریحان،جعفری،ترخون،مرزه،کلم،هویج،کدو حلوایی)،مارچوبه،لیمو ترش،گندم،نخود،گردو و قدومه شیرازی.

 

4-افراد دموی مزاج(گرم و تر):


 

افراد دموی استعداد چاقی فراوانی دارند و بسیار خوش اشتها هستند و به همین دلیل معمولاً اضافه وزن دارند.بهترین برای کاهش وزن دموی ها اول،فصل پاییز و دوم،زمستان است،چرا که در این فصل ها نیازشان به خوراکی های سرد کمتر است.

اگر یک دموی مزاج از حالت تعادل وزنی خود خارج شد می تواند اقداماتی از جمله رژیم ترک ناهار به مدت 40 تا 120 روز،کاهش جدی گرمی ها بویژه گرم و ترها،ترک آب یخ خوردن  ترک نوشیدن آب بین غذا،روغن مالی روی شکم هر شب با روغن سیاه دانه را انجام دهد.

مشخصات دموی مزاج ها:از جنس هوا و گرم و تر است و برای رساندن غذا و اکسیژن به سلولها است و اگر زیاد شود فرد دچار قرمزی زبان کش آمدن آب دهان کم حواسی خارش بدن،جوش های ریز،خون ریزی لثه،اضطراب،شیرینی مزه ی دهان و سنگین شدن سر می شود.

غذاهای مضر برای دموی مزاج ها:بادمجان،غذاهای نشاسته ای،آب یخ،شیرینی،غذاهای ممنوعه.

غذاهای مفید برای دموی مزاج ها:ناشتا(خاک شیر،بارهنگ،تخم ریحان،تخم مل،قدومه شیرازی،بالنگو،اسفرزه) یکی از اینها را در آب بریزید حجمش که زیاد شد بخورید،باعث می شود روده به راحتی کار کند.

استفاده از ترشی های طبیعی فصل (شاتوت،زرشک،لیموترش،آب نارنج)مرکبات،سوپ جو،نان جو،سالاد با روغن زیتون و آب لیمو قبل از غذا،جوانه ها،سبزی ها،میوه ها.

راه های تشخیص مزاج:

یکی از پایه ای ترین مباحث در طب سنتی گرمی و سردی مزاج است.حالا باید چطور بفهمیم مزاجمون سرد است یا گرم؟

10 مورد وجود دارد که از طریق این 10 مورد می توان افراد گرم مزاج و سرد مزاج را تشخیص داد.

 

1-لمس طبیب:


وقتی طبیب بدن شخص را لمس می کند متوجه حالتی می شود.البته باید به این نکته هم توجه کرد که مثلاً اگر کسی خودش گرم مزاج است ،باید به قدری به گرمی خود شناخت داشته باشد که وقتی بیمار را لمس می کند،در تشخیص مزاج او دچار اشتباه نشود.اگر طبیب با لمس پوست فرد گرمی را احساس کند،این فرد گرم مزاج است.اما اگر سردی را احساس کند این فرد سرد مزاج است،اگر در لمس فرد،بدن نرمتر از حد طبیعی باشد،دلیل آن رطوبت مزاج فرد می باشد و اگر بدن خشک و سفت باشد،دلیلش خشکی مزاج فرد است.

 

2-جثه:


افرادی که مزاج گرم و خشک و سرد و خشک دارند،معمولاً لاغر هستند.افراد درشت هیکل و عضلانی،معمولاً گرم و تر هستند و افراد درشت هیکل با چربی زیاد معمولاً سرد و تر هستند.

 

3-رنگ پوست بدن:


رنگ پوست بدن کمک زیادی به تشخیص سرد مزاجی و گرم مزاجی می کند.در صورتی که رنگ پوست فرد سفید و مایل به سفید باشد،فرد سرد مزاج است.البته این رنگ علاوه بر این می تواند نشانه ی کم خونی او نیز باشد.رنگ قرمز پوست نشانه ی مزاج گرم فرد است.این افراد پوست مایل به صورتی و قرمز دارند و علاوه بر گرمی مزاج در گروه افراد پر خون هم قرار می گیرند.افرادی با پوست زرد یا مایل به زرد،از جمله افرادی هستند که علاوه بر گرمی مزاج با خشکی مزاج نیز روبرو هستند.این افراد در طول زندگی با مشکلات ناشی از غلبه صفرا در بدن روبرو می شوند.افرادی که پوست کدر و تیره ای دارند و رنگ لب آنها بادمجانی رنگ است،مزاج سرد و خشکی دارند.این افراد با مشکل غلبه سودا نیز در بدن روبرو هستند.مردان و زنانی که پوست سفید و مایل به رنگ گچ دارند،دارای مزاج سرد و مرطوب یا سرد و تر هستند.یکی از نشانه های بارز این افراد غلبه ی بلغم است.

 

4-مو:


مو هم کمک زیادی به تشخیص مزاج می کند.سرعت رشد موی افراد گرم و خشک،بسیار زیاد است.این افراد معمولاً موهای خشک و پرپشت و بادوامی دارند.ضخامت مو،مجعد بودن و تیرگی مو دلیل بر گرمی و خشکی مزاج است.افراد سرد و تر موهای صاف و نازکی دارند و معمولاً موهای آنها ریزش دارد.موی سیاه دلیل بر گرمی و خشکی،سفیدی مو سردی و تری،و موی طلایی(کمی مایل به قرمز) دلیل بر اعتدال مزاج است.

 

5-خواب و بیداری:


خواب افراد با مزاج گرم و خشک معمولاً کوتاه و مفید است.افرادی که مزاج معتدلی دارند،خواب و بیداریشان هم معتدل است در صورتی که سردی و تری باعث زیاد خوابیدن می شود.رطوبت،خواب را افزایش می دهد و خشکی خواب را کم می کند.افرادی که بیشتر از 8 ساعت در روز می خوابند معمولاً طبع سرد و تری دارند و افرادی که کمتر از 8 ساعت می خوابند و در بیشتر ساعات روز بیدار هستند،مزاج گرم و خشکی دارند.

 

6-دفع:


یکی دیگر از راه های تشخیص مزاج توجه به مواد دفعی از بدن است.معمولاً ادرار،مدفوع و عرق افراد گرم و خشک پر رنگ و بد بوتر از حد نرمال است و بوی تندی دارد،در صورتی که در افراد سرد مزاج این طور نیست.بی رنگ بودن و کم بودن بوی فضولات نشانه ی سردی مزاج است.

 

7-سازگاری با محیط:


اگر بدن در برخورد با سرما،گرما،رطوبت و خشکی،یکی از آنها را بپذیرد،همان مورد نشانه ی غلبه آن مزاج است.مثلاً اگر بدن فردی به سرعت به گرما واکنش نشان دهد، دچار گرمی مزاج است.این افراد اگر در محیط گرمی قرار گیرند،اولین کسانی هستند که خیلی سریع واکنش نشان می دهند و تلاش می کنند تا از هر راه ممکن محیطی که در آن قرار دارند را خنک کنند.در صورتی که افراد سرد مزاج وقتی در محیط سردی قرار گیرند،سریع خود را می پوشانند و سعی می کنند محیط را گرم کنند.

 

8-حالت روانی:


افرادی که طبع گرم و خشک دارند معمولاً زود عصبانی شده و زود هم آرام می شوند.این افراد پر جنب و جوش،باهوش،پر انرژی و پر حرف هستند.افرادی که طبع گرم و تر دارند،انسان هایی جسور و شجاع بوده و معمولاً پیشرو و رهبر گروه هستند و به طور معمول انسانهای آرامی هستند ولی وقتی که عصبانی می شوند بهتر است که از آنها دوری کنید.البته این افراد بسیار خوش مشرب و خون گرم هستند.افرادی که طبع سرد و تر دارند کم انرژی و کند هستند،معمولاً صبور و آرام هستند و کمتر عصبانی می شوند.این افراد معمولاً فعالیت های بدنی زیادی ندارند.افرادی که دارای مزاج سرد و خشک هستند،افرادی دقیق،منظم،دوراندیش و محاسبه گر هستند،بسیاری از فلاسفه و دانشمندان دارای طبع سرد و خشک بوده اند.

 

9-ظاهر و شکل اندام:


برجسته بودن عروق و نبض قوی،وسیع بودن قفسه سینه،بزرگ بودن دست و پا و اعضای بدن و برجسته بودن مفاصل دلیل بر گرمی مزاج دارد.کوچک بودن بالاتنه،داشتن نبض ضعیف و عضلات ظریف از علائم سردی مزاج است.افرادی که چهره ی لاغری دارند و به راحتی می توان مفاصل آنها را مشاهده کرد و غضروف حنجره و بینی آنها نیز کاملاً برجسته و واضح است،جزء افردی هستند که مزاج خشک دارند.

 

10-رشد بدن:


با بررسی سرعت رشد بدن،سرعت رویش مو و رفتار و کردار فرد و اینکه فرد در رفتارش اضطراب و تشویش دارد یا نه،ضعف و سستی در حرکاتش دیده می شود یا نه،هم می توان سرد مزاجی یا گرم مزاجی افراد را تشخیص داد.به طور مثال در رفتار و کردار افراد سرد مزاج،کندی و سستی وجود دارد و در افراد گرم مزاج،حالت اضطراب و تشویش دیده می شود.

 

با در ارتباط باشید


 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید